Din-Devlet İlişkisi İle İlgili Türkçedeki Bazı Kitapların Bibliyografyası / Zakir Aydın

Print Friendly, PDF & Email

İslami Yorum dergisinde son üç sayının ana konusu din-devlet ilişkisinin değişik boyutlardan tartışılmasıyla ilgiliydi. Bu konuya daha fazla ilgi gösterenlere yardımcı olmak amacıyla ulaşabildiğimiz Türkçe bazı kitapların listesini birkaç alt başlık altında hazırlamaya çalıştık. İslam siyaset anlayışının ve siyasi aklının oluşum dönemini anlatan eserleri “Oluşum” başlığı altında sıraladık. Güncel tartışmalardaki önemini yitirmeyen “hilafet” kavramını değişik boyutlarıyla ele alan kitapları da “Oluşum” başlığının bir alt başlığı olan“Halife ve Hilafet Kavramı” altında listeledik. İslam Siyaset Düşünce tarihini ele alan kitapları “İslam Siyaset Düşünce Tarihindeki Önemli Dönüm Noktaları” başlığı altında topladık. “Klasikler” alt başlığı ile İslam tarihinde yazılmış, kendi dönemindeki siyaset-devlet algısını yansıtan önemli siyaset kitaplarından bazılarını Türkçeye kazandırılan isimleriyle not düştük. “Bugüne Ait Tartışmalar” başlığı altında ise son yüz yılda konu çerçevesinde yazılan bazı önemli kitapların Türkçede mevcut olanlarının isimlerini verdik. Bu başlığın iki alt başlığı ise “Kavramlar”  ve “İslam Devlet Yapısı” oldu. Elimizde konuyla ilgili muhtelif dergilerde yazılmış makaleler de bulunmaktadır. Bunların isimlerine, epeyce bir yekûn oluşturdukları için aşağıdaki listelerde yer vermedik.  Din-devlet ilişkisini demokrasi, İslamofobi, modernizm, laiklik, sekülarizm, ulus devlet, siyasal İslam, İslamcılık bazında tartışan çok sayıda kitap vardır. Biz burada konuyu din-devlet ilişkisinin problemleri noktasına yoğunlaştırabilmek için, bu tip kitaplardan önemli bulduğumuz birkaçının dışındakilere yer vermedik.

1-OLUŞUM

İslam Öncesi Mekke, Dr.Yaşar Çelikkol, Ankara Okulu Y. 2003

İslam Öncesi Arap Tarihi, M. Şemsettin Günaltay, Ankara Okulu Y. 2006

Hz. Muhammed’in Mekke’si, W. Montgomery Watt, Bilgi Vakfı Y., 1988

İslam’da Siyasal Düşüncenin Oluşumu, Montgomery Watt, Birey Y. 2001

İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri, W. Montgomery Watt, Umran Y. 1981

İslamiyet’in İlk Devrinde Dini-Siyasi Muhalefet Partileri, Julius Wellhausen, TTK Y. 1996

Arap-İslam Siyasal Aklı, Muhammed Abid el-Cabiri, Kitabevi, 2001

İslam’da Siyasi ve İtikadi Mezhepler Tarihi, Muhammed Ebu Zehra, Hisar Y. 1983. Ebu Zehra’nın kitabı hem siyasetin şekillenmesi, hem de mezheplerin ve fırkaların ortaya çıkışı hakkında bilgi sahibi olmak için önemli ve başlangıç için yeterli bir kaynaktır. Burada kitabın birinci cildinin ismini verdik ama konu hakkında mezhepler ve fırkalar açısından daha geniş bilgi sahibi olmak isteyenler Ebu Zehra’nın temel eserinin ikinci cildi olan “İslam’da Fıkhi Mezhepler Tarihi” kitabını ve aşağıda vereceğimiz üç temel eseri okumalıdırlar:

Milel ve Nihal, Şehristani, Litera Yayıncılık, 2008

İlk Dönem İslam Mezhepleri, Ebû’l-Hasen el-Eş’ari, Kabalcı, 2005

Mezhepler Arasındaki Farklar, Abdülkadir el-Bağdadi, TDV Y. 2007

Sahabe Arasındaki Siyasi İhtilaflar, Şankıti, Çıra, 2005

Ehl-i Sünnet ve Şia’da Siyasi Düşüncenin Temelleri, Muhammed Mescid-i Camii, İnsan Y. 1995

Sahabe Devri Siyasi Hadiselerinin Kelami Problemlere Etkileri, Ahmet Akbulut, Birleşik Y. 1992

İslam Tarihinin İlk Asrında İktidar Mücadelesi, Adnan Demircan, Beyan 1996

Siyasetin Kurucusu Olarak Hadis, İlyas Canikli, Medrese Y. 2006

İlk Dönem İslam Tarihi-Bir Önsöz-, A.Aziz Duri, Endülüs Y. 1991

İslam’ın İlk Döneminde Bey’at ve Seçim Sistemi, Mehmet Ali Kapar, Beyan Y. 1998

Hilafet ve Saltanat, Mevdudi, Hilal Y. 1990

Saltanata Giden Yolda Muaviye b. Ebi Süfyan, İrfan Aycan, Fecr Y. 1990

Halifeliğin Emevilere Geçişi ve Verasete Dönüşmesi, M. Ali Kapar

Emeviler Döneminde Kıyamlar, Ahmet Ağırakça, Şafak Y. 1994

Abbasilere Yönelik Dini ve Siyasi İsyanlar, Cem Zorlu, Ankara Okulu Y. 2001

HALİFE VE HİLAFET KAVRAMI

Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli, Öykü Y. 2005

Siyasetin Kurucusu Olarak Hadis –Sünni Hadis Literatüründe Hilafet Problemi-, İlyas Canikli, Medrese Y. 2006

Hilafet ve Saltanat, Mevdudi, Hilal Y. 1990

Hilafet-En Büyük Önderlik, Reşit Rıza, Mana Y. 2010

  1. yy da İslam Dünyasında Hilafet Tartışmaları, Ramazan Yıldırım, Anka Y. 2004

Hilafet Risaleleri 1–5 c. Hazırlayan: İsmail Kara, Klasik Y. 2002

Hilafetin İlgasının Arka Planı, Mustafa Sabri Efendi, İnsan Y. 2009

Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi 1–3 c. İsmail Kara

2-İSLAM SİYASET DÜŞÜNCE TARİHİNDEKİ ÖNEMLİ DÖNÜM NOKTALARI

Siyasal İslam Düşüncesi Tarihi, Antony Black, Dost Y. 2010

İslam’da Siyasi Düşünce Tarihi, Ziyauddin Rayyıs, Nehir Y. 1990

İslam’da Siyasi Düşünce ve İdare, Harun Han Şirvani, İrfan Y. 1965

Orta Çağ’da İslam Siyaset Düşüncesi, Erwin I.J. Rosenthal, İz Y. 1996

Adalet Devleti, İhsan Eliaçık, Bakış Y. 2003

Arap-İslam Siyasal Aklı, Muhammed Abid el-Cabiri, Kitabevi, 2001

KLASİKLER

Siyaset, İbn-i Teymiyye, Dergah Y. 1985

Adl’e Boyun Eğmek, İbni Cemaa, Klasik Y. 2010

El-Ahkamu’s Sultaniyye-İslam’da Hilafet ve Devlet Hukuku, Maverdi, Bedir Y. 1976

Yöneticilere Tavsiyeler, İmam Gazali, İlke, 2008

El-Medinetü’l Fazıla, Farabi, MEB Y. 1990

Mukaddime 1-2 c. İbni Haldun, Dergah Y. 2009

3-BUGÜNE AİT TARTIŞMALAR

Laiklik ve Dini Fanatizm Arasında İslam Devleti, Muhammed Ammara, Endülüs Y. 1991

Adalet Devleti, İhsan Eliaçık, Bakış Y. 2003

Arap-İslam Siyasal Aklı, Muhammed Abid el-Cabiri, Kitabevi, 2001

Demokratik Hilafete Doğru, Ahmet el-Katip, Mana Y. 2010

Şia’da Siyasal Düşüncenin Gelişimi, Ahmet el-Katip, Kitabiyat, 2005

Çağdaş Arap-İslam Düşüncesinde Yeniden Yapılanma, Muhammed Abid el-Cabiri, Kitabiyat Y. 2005

Arap Siyasi Düşüncesinin Seyri, Hamid İnayet, Yöneliş Y. 1991

Çağdaş İslami Siyasi Düşünce, Hamid İnayet, Yöneliş Y. 1988

İslam’da İktidarın Temelleri, Ali Abdurrazık, Birleşik Y. 1995

Nasıl Bir Devlet, Abdulvahhab el-Efendi, İlke Y. 2009

Çağdaş Arap Dünyasında İslami Yönetim Tartışmaları, Fehmi Ced’an, Yöneliş, 1989

İslam-Siyaset İlişkileri, Süleyman Uludağ, Dergah Y. 2009

Siyaset Fıkhı, Şankıti, Mana Y. 2009

Siyasi Sünnet, Şankıti, Mana Y. 2009

İslam’da Siyaset Düşüncesi, Derleme, İnsan Y. 1995

Din, Devlet ve Demokrasi, Ali Bulaç, Zaman Kitap, 2001

Yürek Devleti, Mustafa İslamoğlu, Düşün Y. 2006

Din Devlet İlişkileri Sempozyumu Bildiriler, Beyan Y. 1996

Meşruiyet Ekseninde Din ve Devlet, Ejder Okumuş, Pınar Y. 2003

Siyasal İslam’a Doğru, Fehmi Şinnavi, Şura, 1998

Siyasi İdeoloji Olarak İslamcılığın Doğuşu, Mümtazer Tüköne, 1999

İslam ve Laisizm, Nakıb el-Attas, Pınar, 2002

İslam, Sekülerizm ve Geleceğin Felsefesi, Nakıb el-Attas, İnsan Y. 1995

KAVRAMLAR

Kur’an’da Siyasi Kavramlar, Vecdi Akyüz, Kitabevi Y. 1998

İslam Düşüncesinde Muhalefet, Nevin Abdülhalık Mustafa, Ayışığı K. 2001

İlk Devir İslam Düşüncesinde Egemenlik, A. Bülent Ünal, İzmir İlahiyat Vakfı Y. 2006

İslam’da Otorite, Hamid Dabaşi, İnsan Y. 1995

İSLAM DEVLET YAPISI

İslam’da Hükümet, Mevdudi, Hilal Y.

İslam’da Devlet Nizamı, Mevdudi, 1967

İslam’da Devlet İdaresi, Muhammed Hamidullah, Nur Y. 1965

İlk İslam Devleti, Muhammed Hamidullah, Beyan Y. 2007

İslam’da Yönetim Biçimi, Muhammed Esed, Yöneliş, 1995

İslam Devlet Yapısı, Beşir Eryarsoy, Düşünce Y. 1978

İslam ve Yürürlükteki Kanunlar, Abdülkadir Udeh, Cumhur Y.

İslam ve Siyasi Durumumuz, Abdülkadir Udeh, Pınar Y.

İslam Ceza Hukuku ve Beşeri Hukuk 1-4 cilt, Abdülkadir Udeh, İhya Y. 1979

İslam Hukukunda Fert ve Devlet, Abdülkerim Zeydan, Düşünce, 1978

İslam Hukukunda Devlet Yapısı, Hüseyin Hatemi, Hareket Y.

 

Check Also

DEVRİMCİ DURUŞ “Tevhidi Duruş, İslami Duruş…” / Nuri YILMAZ

Devrimci duruş, “devrim” kavramından türemiş bir nitelemedir. Devrim, sözlük anlamı belli ve ne kastettiği açık ...

İslam Siyaset Düşüncesinde İlk Devrimci Ekol: Hariciler / Hamdi Tayfur

N.Abdulhalık Mustafa İslam siyaset düşüncesinde üç çeşit muhalefet ekolünün olduğunu söyler. Bunlar: Devrimci ekol, sabır ...

İslam ve Devrim Prensibi / Nevin Abdülhalık Mustafa

”İslam Düşüncesinde Muhalefet, Ayışığıkitapları Yayınevi, 223-232” kitabından tekrar tashih edilerek alıntılanmıştır.   Gerçek şu ki, ...