Tedebbur-i Kur’an’a Giriş / Sahzad Salem

Print Friendly, PDF & Email

Tercüme : İslami Yorum

 

Tedebbur-i Kur’an Amin Ahsan İslahi (ö:1997) tarafından yazılmış muazzam bir Kur’an tefsiridir. Altı bin sayfalık dokuz cildi kapsar, bu ustalıklı çalışma yirmi iki yıllık bir sürede tamamlanmıştır. Kendisi daha az eşsiz olmayan bir kişi tarafından yazılan eşsiz bir yorumdur. “Gölgeniz sizi terk etse de hakikate riayet edin”, onun yaşam boyu parolasıydı ve bu yorumu dikkatli bir şekilde okuma şansına sahip olan herkes İslahi’nin bütün gücüyle bu vecizeye hayat vermeye çalıştığına şahitlik edecektir. Kur’an ayetlerinin anlam ve niyetinin aslını öğrenmek için derinlemesine araştırmaya çalıştı ve bazı ayetleri anlamada yerindeliği sağlayamadığı yerlerde bunu açık bir şekilde itiraf etti.

İslahi’nin kılavuzu harikulade Kur’an alimi Hamiduddin Farahi (ö: 1930) Kur’an’a yapısal ve tematik nazmın (ahenk; anlamlı düzenleme) hakim görüşünü ortaya çıkardı, gerçekten doğru olan yorumu tesis eden İslahi’ydi.

Bu yorumda İslahi tarafından genişletilen nazmın başlıca özelliği şu şekilde özetlenebilir:

  1. Kur’an’ın sureleri yedi ayrı gruba bölünmektedir. Her grup belirli bir temaya sahiptir. Her grup bir veya daha fazla Mekki sure ile başlar ve bir veya daha fazla Medeni sure ile biter. Her grupta, Mekki sureler daima Medeni surelerden önce gelir. Her gruptaki Mekki sureler ile Medeni sureler arasındaki ilişki ağacın kökleri ve dalları gibidir.
  2. Her grupta, Peygamber Muhammed’in görevinin farklı aşamaları betimlenmektedir.
  3. Çiftin her üyesinin farklı yollarla diğerini tamamlayacak şekilde her grubun iki suresi bir çift oluşturur. Bununla birlikte Fatiha suresi bu örneğe istisna teşkil eder. O kendisiyle başlayan ilk grup yanında bütün Kur’an’a giriştir. Özel amaçlara sahip bazı surelerde vardır ve bu çift sureli şemada özel bir belirli bir yola karşılık gelirler.
  4. Her bir sure özel ifadelere ve surenin içeriğinin etrafından döndüğü merkezi bir temaya sahiptir. Her bir surede tematik değişimlerin belirli alt bölümleri vardır ve her alt bölüm daha küçük değişimleri işaret edecek şekilde paragraflandırılmaktadır.

Aşağıda kısaca yedi Kur’an grubunun açıklaması yer almaktadır:

Grup I {Fatiha Suresi (1) – Maide Suresi (5)}
Merkezi Tema, İslam Kanunu.

Grup II {En’am Suresi (6) – Tevbe Suresi (9)}
Merkezi Tema, Mekkeli Müşriklerin Resulullah’ı yalanlamalarının sonuçları.

Grup III {Yunus Suresi (10) – Nur Suresi (24)}
Merkezi Tema, Peygamber Muhammed’in Arabistan’a hakimiyetinin sevinçli haberi.

Grup IV {Furkan Suresi (25) – Ahzab Suresi (33)}
Merkezi Tema, Muhammed’in peygamberliğini ve ona inanmanın gereğini doğrulayan deliller.

Grup V {Sebe Suresi (34) – Hucurat Suresi (49)}
Merkezi Tema, Tevhid inancını ve bu inanca inanmanın gereğini doğrulayan deliller.

Grup VI {Kaf Suresi (50) – Tahrim Suresi (66)}
Merkezi Tema, Ahiret inancını kanıtlayan ve bu inanca inanmanın gereklerinin neler olduğuna dair argümanlar.

Grup VII {Mülk Suresi (67) – Nas Suresi (114)}
Merkezi Tema, Resulullah’ı inkar ederlerse burada ve buradan sonraki kaderleri hususunda Kureyş’e ihtar (izhar).

Bu sadece İslahi tarafından Tedebbur-i Kur’an’da sunulduğu şekliyle Kur’an’daki tematik ve yapısal ahenge kısa bir giriştir. Kur’an’ı anlamak isteyen herkes tarafından bu başyapıtın incelenmeye ihtiyacı vardır. Böylece o kişi ileriye doğru dev bir atılım fikrine sahip olabilir. Onun Kur’an tefsiri alanı hakkında getirdiği dev atılım ile yeni yorumlara fikir verebilir.

 

Check Also

DEVRİMCİ DURUŞ “Tevhidi Duruş, İslami Duruş…” / Nuri YILMAZ

Devrimci duruş, “devrim” kavramından türemiş bir nitelemedir. Devrim, sözlük anlamı belli ve ne kastettiği açık ...

İslam Siyaset Düşüncesinde İlk Devrimci Ekol: Hariciler / Hamdi Tayfur

N.Abdulhalık Mustafa İslam siyaset düşüncesinde üç çeşit muhalefet ekolünün olduğunu söyler. Bunlar: Devrimci ekol, sabır ...

İslam ve Devrim Prensibi / Nevin Abdülhalık Mustafa

”İslam Düşüncesinde Muhalefet, Ayışığıkitapları Yayınevi, 223-232” kitabından tekrar tashih edilerek alıntılanmıştır.   Gerçek şu ki, ...